نامدگان

بررسی نشانه های نقوش برجسته...(بخش11)
نویسنده : محمد دبستانی - ساعت ۱٠:٤۱ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۳٠ اردیبهشت ۱۳۸۸
 

تعریف اسطوره شناسی

      آیا می توان از منظری علمی به اسطوره نگاه کرد و با فرمولی منطقی آن را تحلیل کرد؟ پاسخ این است که اسطوره را نمی توان دروغ و توهّم تصویر کرد. می توان از منظری علمی به آن نگاه کرد همان طور که اسطوره شناسان تا کنون این مسیر را پیموده اند و به تصاویری از تاریخ و فرهنگ آدمیان گذشته رسیده اند و کارکردهای گوناگونی[1] برای آن یافته اند. مهم ترین این کارکردها برای اسطوره، واسطه بودن بین انسان و      پدیده های جهان است که در آئین ها، رفتارها، اخلاقیات و مقرّرات نظام سنتی اجتماعی و خانوادگی    انعکاس می یابد.[2]

     " جوزف کمبل"[3] اسطوره شناس بزرگ معاصر، اسطوره شناسی[4] را آواز کائنات و موسیقی افلاک   می دانست و معتقد بود:«...در فراسوی کشاکش های توهّم و حقیقت، نقطه ای از خرد وجود دارد که با استفاده از آن می توان زندگی را دوباره شکل بخشید، پیدا کردن آن [نقطه]، پرسش اصلی زمانه است.»[5] بر طبق تعریفی که "مهرداد بهار" از اسطوره شناسی ارائه می کند، این دانش با بررسی مجموعه های اساطیری و یافتن کیفیات آنها در خدمت مردم شناسی فرهنگی است: « اسطوره شناسی بخشی است از                    مردم شناسی فرهنگی که آن خود از مردم شناسی منشعب می گردد. مردم شناسی فرهنگی به بررسی و فرایافتن قوانین عمومی قالب های رفتاری انسان در همه ی ابعاد آن می پردازد و می کوشد توجیهی از این پدیده ی اجتماعی- فرهنگی به دست دهد.»[6] بر طبق این گفته، اسطوره شناسی در ارتباط تنگاتنگی با     علوم سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، تاریخ، جغرافیای تاریخی، باستان شناسی، روان شناسی، دین شناسی، تاریخ فلسفه و زبان شناسی قرار دارد و تلاش می کند تا انگیزه ها و اهداف مشترک و عمومی اساطیر جوامع اعصار کهن را رمزگشایی کند و خاستگاههای ادیان باستانی و رابطه ی آن را با ساخت های اجتماعی کهن را بازشناسی کند.

      آیا در اسطوره شناسی روش علمی واحدی مورد استفاده پژوهندگان قرار می گیرد؟ حقیقت این است که با توجه به پیچیدگی های درون فرهنگی و تنوع خُرد فرهنگ های جهانی، هر اسطوره شناسی از روش و شناخت علمی مخصوص به خود استفاده کرده است. این امر موجب پیدایش مکاتب گوناگونی[7] در شناخت  اساطیر شده است که هر یک با توجه به استنتاج های تحقیقی خاصی دارای اهمیت و ارزش علمی است.



 
 
 







Powered by WebGozar