نامدگان

بررسی نشانه های نقوش برجسته ی تخت جمشیدبا تکیه بر باورهای دینی-اسطوره ای (بخش 1)
نویسنده : محمد دبستانی - ساعت ۱٠:۱۱ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢ اردیبهشت ۱۳۸۸
 

به عنوان اولین مطلبی که در نامدگان خواهید خواند سلسله مطالعاتم را در خصوص کیفیفت معماری هخامنشیان را خواهم آورد.

چنانکه از عنوان پژوهش "بررسی نشانه های نقوش برجسته ی تخت جمشید با تکیه برباورهای   دینی- اسطوره ای ایرانیان باستان" بر می آید، هدف اصلی پژوهش، تحقیق و مطالعه در باب نقوش     برجسته ی تخت جمشید است به نیّت پاسخ به این پرسش که؛ آیا می توان با جستجوی ریشه ی نشانه های نقوش تخت جمشید به اعتقادات دینی- اسطوره ای عهد هخامنشیان پی برد؟

به این منظور، در مسیر تحقیق، ابتدا مجموعه ای از خصوصیات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی   جامعه ی هخامنشیان بیان شده است. با این کار، چشم انداز روشنی از بستر شکل گیری مجموعه ی تخت جمشید پیش چشم قرار گرفته است. همچنین بر پایه ی اطلاعات به دست آمده، این حقیقت آشکار  می شود که هنر و معماری هخامنشیان یک هنر اختلاطی و ترکیبی بوده است از تجربه ی اقوام و ملل دیگر با روح ایرانی.

در ادامه دو موضوع دین و اسطوره در ایران باستان مورد بحث قرار گرفته است. در موضوع دین، نخست تعریفی از دین و آئین ارائه شده و سپس خصوصیات دین آسیای غربی و دین زردشتی بیان شده  و وجوه اشتراک و افتراق آنها و میزان تأثیرپذیری شان از یکدیگر بحث شده است. در موضوع اسطوره، با تعریفی که ازدانش اسطوره شناسی و اسطوره بیان شده است، به سه مبحث پرداخته شد: 1- نسبت اسطوره و تاریخ2- نسبت اسطوره و نماد3- نسبت اسطوره و آئین. در این بخش، خصوصیات اساطیر ایران باستان نیز شرح داده شده است. سپس به شرح نظامهای ارتباطی نمادین و تحلیل مفاهیم نشانه و پدیده های زبانی پرداخته شده است و به این ترتیب با فهم اهمیّت دانش نشانه شناسی، مجال تطبیق یک اثر هنری به مثابه ی پدیده ای زبانی که برای انتقال مفاهیم از نظام نشانه ها بهره می جوید، فراهم شد.

بخش پایانی این پژوهش به بررسی نقش برجسته در تخت جمشید اختصاص دارد. در این بخش مبانی طرح معماری تخت جمشید شناخته شده اند و جایگاه نقوش برجسته در معماری بناهای تخت جمشید        مورد بررسی قرار گرفته است. در این مرحله، اثر هنری را به عنوان پدیده ای زبانی پذیرفته ایم. سرانجام با تحلیل عناصر تشکیل دهنده ی نقوش و تطبیق آن با الگوی گونه های نشانه ای "پیرس"، تحقیق در این نقطه و نتیجه خاتمه می یابد که: معماری با دارا بودن بیشترین ظرفیت، بهترین بستر را در اختیار نقوش برجسته ی تخت جمشید به عنوان ابزاری زبانی برای بیان مفاهیم اسطوره ای و آئینی هخامنشیان قرار داده است؛ مفاهیمی که نمود بصری آنها، انواع نشانه هایی بودند که بر عناصر بنا چون پلّه ها، دیوارها، ستون ها،    سقف هاو...حک می شدند.


 
 
 







Powered by WebGozar